Hoạt động
Trong khuôn khổ dự án “Người khuyết tật tại Quảng Trị được hỗ trợ sống độc lập và hòa nhập xã hội” do Green Cross Switzerland (GCCH) tài trợ, Viện Nghiên cứu phát triển cộng đồng (ACDC) đã phối hợp với Sở Y tế tỉnh Quảng Trị triển khai hoạt động “Sàng lọc và đánh giá các khó khăn về cảm xúc, tinh thần của người khuyết tật, nạn nhân da cam và thành viên gia đình” trên địa bàn các xã Triệu Phong, Gio Linh và Vĩnh Hoàng.
Hoạt động được triển khai theo hai cấp độ nhằm phát hiện sớm các khó khăn về cảm xúc và tinh thần như căng thẳng, lo âu, buồn bã kéo dài, trầm cảm… ở người khuyết tật, nạn nhân da cam và thành viên gia đình/người chăm sóc, từ đó xây dựng các hình thức hỗ trợ phù hợp dựa vào cộng đồng.
Trong giai đoạn sàng lọc sơ bộ tại cộng đồng (cấp 1) từ ngày 13–20/4/2026, cán bộ các Trạm Y tế đã thực hiện phỏng vấn và sàng lọc cho 89 người khuyết tật, nạn nhân da cam và thành viên gia đình/người chăm sóc tại các xã thuộc địa bàn dự án. Qua quá trình rà soát ban đầu, nhiều trường hợp được ghi nhận có dấu hiệu căng thẳng tâm lý, lo âu, mất ngủ, buồn bã kéo dài hoặc gặp khó khăn trong giao tiếp và hòa nhập xã hội.
Cán bộ y tế hỗ trợ người khuyết tật thực hiện phiếu sàng lọc, đánh giá các khó khăn về cảm xúc và tinh thần
Trên cơ sở kết quả sàng lọc cấp 1, có 41 người đã tham gia sàng lọc chi tiết (cấp 2) diễn ra trong các ngày 09–10/5/2026 tại Trạm Y tế Vĩnh Hòa, Trạm Y tế Gio Linh và Trạm Y tế Ái Tử. Hoạt động sàng lọc cấp 2 được thực hiện bởi đội ngũ phụ trách đã được dự án đào tạo, với sự giám sát chuyên môn của chuyên gia tâm lý, sử dụng các công cụ đánh giá chuyên sâu về lo âu, trầm cảm và các nguy cơ liên quan đến sức khỏe tâm thần.
Thông qua hoạt động, nhiều trường hợp có khó khăn về cảm xúc và tinh thần ở mức độ nhẹ và trung bình đã được phát hiện và đánh giá cụ thể về nhu cầu hỗ trợ. Chia sẻ tại buổi sàng lọc, chị N.T.S ở xã Vĩnh Hoàng xúc động cho biết: “Con tôi bị bại não nằm một chỗ, tôi thương và rất buồn khi con mình không như những đứa trẻ khác. Nếu có thể, tôi muốn được tham gia các buổi sinh hoạt của dự án để có thể chia sẻ, tâm sự với mọi người và học các kiến thức, kỹ năng mới để thoải mái tinh thần hơn”.
Người khuyết tật tham gia phỏng vấn sàng lọc sức khỏe tâm thần tại Trạm Y tế trong khuôn khổ hoạt động của dự án
Trong thời gian tới, dự án sẽ tiếp tục triển khai các nhóm sinh hoạt hỗ trợ tâm lý dành cho người khuyết tật, nạn nhân da cam và thành viên gia đình/người chăm sóc tại địa bàn dự án. Dự kiến sẽ có 3 nhóm sinh hoạt với tổng cộng 6 buổi/nhóm, tập trung vào chia sẻ kinh nghiệm, tăng cường kết nối xã hội, trang bị kỹ năng tâm lý cơ bản để ứng phó với căng thẳng, quản lý cảm xúc và nâng cao sức khỏe tinh thần cho người tham gia.
Hoạt động sàng lọc và đánh giá lần này không chỉ giúp phát hiện sớm, hỗ trợ kịp thời các trường hợp gặp khó khăn về cảm xúc và tinh thần, mà còn góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của chăm sóc sức khỏe tâm thần cho người khuyết tật, nạn nhân da cam và gia đình. Đây cũng là cơ sở quan trọng để dự án tiếp tục phát triển các mô hình hỗ trợ tâm lý dựa vào cộng đồng, hướng tới cải thiện chất lượng sống và thúc đẩy sự hòa nhập xã hội bền vững cho người khuyết tật tại Quảng Trị.
