Câu chuyện thay đổi

“Tôi đã có thể làm việc, có thể kiếm tiền cũng như giao lưu gặp gỡ với mọi người. Tôi đã trở về cuộc sống đời thường rồi”. Chị Nguyễn Thị Thu Thủy nói và cười trong nước mắt hạnh phúc.

Từ những buổi sinh hoạt nhóm được tổ chức tại cộng đồng, nhiều người khuyết tật và thành viên gia đình tại Quảng Trị đã dần bước ra khỏi lo âu, trầm cảm, từng bước ổn định trạng thái tâm lý và tăng cường niềm tin vào bản thân. Những thay đổi ấy được hình thành thông qua quá trình lắng nghe, chia sẻ và hỗ trợ lẫn nhau trong môi trường sinh hoạt nhóm đồng cảnh.

Từ cuối tháng 11 đến đầu tháng 12 năm nay, tôi có chuyến công tác đặc biệt tại thành phố Huế: đánh giá cuối kỳ hoạt động phục hồi chức năng và chăm sóc điều dưỡng tại nhà cho người khuyết tật thuộc dự án Hoà nhập 1 do Viện ACDC triển khai.

"Tôi vẫn luôn ý thức về việc mình phải vươn lên nhưng chỉ khi tham gia dự án của ACDC, nơi lần đầu tiên tôi thực sự hiểu mình có quyền được sống tự do và hoàn toàn có khả năng để làm chủ cuộc đời mình. Chỉ đến khi đó, tôi mới dám nghĩ, dám làm".

Là một chủ tịch Hội ở vùng núi tỉnh Quảng Trị, ông Nguyễn Ái Hợi, Chủ tịch Hội người khuyết tật, Nạn nhân da cam/Dioxin và Bảo trợ xã hội huyện Đakrông luôn trăn trở "Làm sao để người khuyết tật thực sự hoà nhập và sống một cuộc sống độc lập?"

Bảo hiểm y tế là một chính sách xã hội nhằm huy động sự đóng góp của cộng đồng, chia sẻ rủi ro bệnh tật và giảm bớt gánh nặng tài chính của mỗi người khi bệnh tật, tạo nguồn tài chính hỗ trợ cho hoạt động y tế, thực hiện công bằng, nhân đạo trong lĩnh vực bảo vệ và chăm sóc sức khỏe nhân dân. Nhờ vào bảo hiểm y tế mà người bệnh vượt qua được giai đoạn khó khăn khi điều trị. Đối với người khuyết tật, việc được nhà nước hỗ trợ cấp thẻ bảo hiểm y tế được xem là một trong các chính sách thuộc chế độ bảo trợ xã hội của Nhà nước dành cho người khuyết tật nặng và đặc biệt nặng nhằm khắc phục một phần những khó khăn trong cuộc sống, góp phần giúp họ hòa nhập xã hội. Việc thực hiện khám bệnh, chữa bệnh, phục hồi chức năng bằng thẻ bảo hiểm y tế giúp người khuyết tật giảm bớt đi gánh nặng chi tiêu cho gia đình, tuy nhiên trên thực tiễn, một số dụng cụ phục hồi chức năng đối với người khuyết tật không nằm trong danh mục bảo hiểm y tế chi trả, trong khi để sử dụng các dụng cụ này, đa số người khuyết tật phải bỏ ra chi phí lớn so với khả năng chi trả của mình và gia đình, điều này được xem là một trong những rào cản khiến người khuyết tật khó tiếp cận được các dụng cụ này.

“Trước đây, cháu di chuyển chủ yếu bằng cái ghế nhựa và chỉ quanh quẩn ở nhà và thỉnh thoảng sang nhà ông bà nội ở gần, sống tự ti mặc cảm không giao lưu kết bạn với bất kỳ ai. Giờ cháu đã có thể tự di chuyển bằng nạng, có nghề đan móc len tạo thêm thu nhập, thêm bạn bè. Trong thời gian rảnh, cháu đã biết phụ giúp mẹ những công việc nhà. Cháu thấy bản thân mình sống có ý nghĩa hơn, vui vẻ, lạc quan yêu đời hơn”.

Hội thi Văn nghệ người khuyết tật tỉnh Quảng Trị đã khép lại, song những cảm xúc và ấn tượng đẹp đẽ về một hội thi ý nghĩa vẫn còn đọng lại trong lòng tôi cũng như những người có mặt trong cuộc thi ngày hôm đó.

Lao động có việc làm phi chính thức luôn tồn tại như một thực tế khách quan đối với mọi nền kinh tế trên thế giới. Bên cạnh ưu điểm là việc làm phi chính được xem là một “kênh trú ẩn tạm thời” khá hữu ích để giải quyết việc làm cho người lao động khi nền kinh tế gặp những khó khăn, khủng hoảng (như dịch bệnh, chiến tranh… ), thì nhóm người lao động có việc làm phi chính thức luôn được xem là nhóm lao động yếu thế, phải đối mặt với không ít rủi ro, dễ bị tổn thương, khó được tiếp cận với chính sách pháp luật và cần được bảo vệ.

Cùng với chính sách trợ cấp xã hội hàng tháng, chính sách hỗ trợ kinh phí chăm sóc hàng tháng đối với một số đối tượng bảo trợ xã hội có hoàn cảnh khó khăn, trong đó có người khuyết tật đặc biệt nặng, người khuyết tật nặng đang mang thai hoặc nuôi con nhỏ dưới 36 tháng tuổi, đã từng bước được ban hành, triển khai trên thực tế. Chính sách này về cơ bản đã thể hiện được đúng tinh thần của Công ước về quyền của người khuyết tật (CRPD, Điều 28) và Hiến pháp Việt Nam năm 2013 (Điều 59) nhằm đưa ra những biện pháp điều chỉnh, hỗ trợ cần thiết đảm bảo quyền về hỗ trợ mức sống và phúc lợi thỏa đáng của người khuyết tật, có tác động tích cực đến phát triển kinh tế-xã hội. Tuy nhiên, thực tiễn thi hành pháp luật – thước đo tính hiệu lực, hiệu quả, hợp lý và giá trị của chính sách hỗ trợ này cho thấy vẫn còn một số vấn đề vướng mắc, bất cập cần có giải pháp tháo gỡ.

Nếu ai đã một lần ghé rẻo cao những ngày đầu xuân hẳn vẫn còn lưu luyến cảnh sắc nơi đây. Mùa xuân về hiện trên hình hài cây cỏ, đất trời và vạn vật.

Sau 13 năm thi hành Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2009[1], hoạt động khám bệnh, chữa bệnh đã đạt được một số kết quả đáng ghi nhận. Điều này tạo hành lang pháp lý quan trọng cho công tác quản lý nhà nước, nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh, tạo điều kiện để y học Việt Nam tiếp cận với các kỹ thuật y khoa tiên tiến, hiện đại hàng đầu thế giới, tăng cường khả năng tiếp cận với dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh của người dân và chuẩn hóa chất lượng của hoạt động khám bệnh, chữa bệnh. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, quá trình thực hiện Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2009 cũng đã xuất hiện một số vướng mắc, bất cập trong thực tiễn mà chưa có cơ chế pháp lý để giải quyết, trong đó bao gồm những quy định liên quan đến vấn đề đảm bảo quyền lợi của người khuyết tật trong khám bệnh, chữa bệnh.